Pomiń nawigację
BIP

Jerzy Bereś

Jerzy Bereś jest indywidualnością reprezentującą z gruntu odmienne pojmowanie sztuki i inną postawę twórczą. Dzieło sztuki jest dla niego przedmiotem wyposażonym przede wszystkim w określone znaczenie; odrzuca natomiast wszelką ekspresyjność, metaforykę i misteryjność. Działanie sztuki wiąże z działaniem pokrewnym dadaistycznej zasadzie prowokacji. Usiłuje prowokować przede wszystkim do myślenia.

Wie, że jest to czynność, która nie przebiega na ogół bezboleśnie. I nie wymaga wspierania się czymkolwiek. Wszystko bowiem może się okazać puste, fałszywe i zwodnicze. Nie ufa, nie dowierza więc niczemu. Narzędziem działania stają się dla artysty przedmioty charakteryzujące się maksymalną surowością - kłody czy kawałki drewna i zwykłe grube sznury. Artysta wie, że najgłębsze prawdy odbywać się mogą bez znaków, a największe tajemnice wyrażać w najprostszym geście. Akt twórczy jest świadomą manifestacją wolności. Twórczość Beresia, zwłaszcza w początkach jego działalności artystycznej, sięgała do rodzimych, ludowych źródeł, jednakże dokonywała się w sposób całkowicie odmienny. Nie chodziło tu o żadne nawiązania stylistyczne, lecz raczej o zainteresowanie dla tworzywa, które zachowało swe prymitywne, elementarne jakości; zainteresowanie dla pracy wieśniaka, w wyniku której otaczający go świat wypełniał się dziwnymi niezgrabnymi tworami w zaskakującej dla obcego przybysza postaci żurawi studziennych, rozmaitych samorodnych narzędzi i urządzeń.

Główny cykl swych wcześniejszych prac Bereś nazwał 'Zwidami' . Posługując się ociosanymi siekierą surowymi kłodami drewna, sznurami, zgrzebnymi szmatami i kamieniami tworzył kompozycje, które pozornie miały podobny do nich charakter , lecz - w przeciwieństwie do nich - były całkowicie bezinteresowne; ustawione w plenerze, w wiejskim krajobrazie, wśród pól, tym silniej ujawniały swój absurdalny, niewytłumaczalny niczym sens tworu bezużytecznego. A mimo to były z krajobrazem doskonale zharmonizowane, kumulowały w sobie jego istotną treść - były przecież efektem pracy, która jest w każdym wypadku aktem tworzenia. Ich bezinteresowność wnosiła tu coś nowego, coś bardzo cennego - obecność sztuki przenikającej świat, wychodzący poza zamknięty krąg galerii i wystaw.

Andrzej Osęka, Wojciech Skrodzki
'Współczesna rzeźba polska'

Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś. Jerzy Bereś.